Teatr Telewizji TVP

123

10 pięter

10 pięter

„10 pięter” otrzymało pierwszą nagrodę w zorganizowanym niedawno przez Teatr TV konkursie na utwór dramatyczny. Autorem sztuki jest Cezary Harasimowicz, czołowy polski scenarzysta filmowy ("Bandyta", "Ekstradycja 3"), laureat prestiżowej amerykańskiej nagrody Hartley - Merrill.

„10 pięter” to dramat na wskroś współczesny. Historia, którą opowiada, wydarzyła się naprawdę, była szeroko komentowana w mediach. Podmiotami autentycznych wydarzeń uczynił Harasimowicz postacie fikcyjne, wywodzące się z różnych grup społecznych i zawodowych. W efekcie powstał zbiorowy portret dzisiejszych Polaków. Portret z przewagą barw ciemnych i chłodnych, zaludniony przez jednostki samotne, cierpiące, zestresowane, wiecznie nie mające czasu, z karkiem mocno zgiętym pod brzemieniem najpilniejszej z dzisiejszych konieczności – zarabiania pieniędzy.

W smutnym, lecz jakże prawdziwym świecie Harasimowicza ludzie zmienili się w towary, poddane prawu popytu i podaży. Nikt nie wyobraża już sobie istnienia bez ciągłego zabiegania o stan portfela, bez jak najlepszego sprzedania swojego czasu, zdolności i umiejętności. Bohaterowie uwikłani w sieć zawodowych, często upokarzających, momentami wręcz upadlających, zobowiązań nie mają czasu na miłość, przyjaźń, szczerą rozmowę, życie rodzinne. Nawet tym, którym nieźle się powodzi, przez myśl nie przejdzie, by zejść z drogi, wiodącej przecież w próżnię. To wbrew logice współczesnej cywilizacji, to towarzyski wyrok śmierci, upadek na dno drabiny społecznej. Człowiek bez odpowiedniej ilości gotówki jest, by zacytować jedną z postaci, jak „gówno”.

Nawet czyjeś nieszczęście nie wyrywa ludzi z amoku. Jeden z bohaterów, który przyczynił się do samobójstwa dziecka, zdaje się nie mieć z tego powodu specjalnych wyrzutów sumienia. Gorsze jest co innego, że „wypieprzyli” go z pracy. Na trzeźwą ocenę współczesnego świata zdobywają się w świecie Harasimowicza tylko ludzie starsi. Oni nie zatracili jeszcze wrażliwości, instynktów moralnych. Mogą wszakże pozwolić sobie na ten luksus – za niczym już nie gonią, nie muszą zabiegać o uznanie szefa, nie mają złudzeń, spokojnie czekają na śmierć. Opuszczeni, lekceważeni, zepchnięci na margines życia widzą jasno czyjąś krzywdę, ból, nieszczęście. Widzą, lecz nie mają sił, by coś zmienić.

Blokowisko dużego osiedla. Trzynastoletni Mały i nieco starszy Big kradną batoniki w supermarkecie. Miał to być wymyślony przez Biga test na odwagę Małego. Niestety, obaj zostali przyłapani na gorącym uczynku przez ochroniarza Marka. Big zostaje zakuty w kajdanki i zatrzymany jako zakładnik. Mały ma przyprowadził dziadka, który pod nieobecność przebywających w Kanadzie rodziców, sprawuje opiekę nad chłopcem. Wychodząc ze sklepu zszokowany trzynastolatek słyszy jak jego kolega próbuje zrzucić całą winę na niego. To przepełnia czarę goryczy samotnego, zaniedbanego, nadwrażliwego chłopaka. Mały wbiega na dziesiąte piętro bloku i skacze z okna. Jego śmierć staje się punktem wyjścia do opowieści o losie ludzi, którzy mieli szansę zapobiec tragedii, lecz z różnych względów nie zrobili tego.

19. południk

19. południk

W czerwcu 2003 roku w narodowym referendum 73 proc. uprawnionych do głosowania opowiedziało się przeciwko przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Latem tego samego roku zdarzyło się wielkie zaćmienie słońca. Wkrótce potem na niebie pojawiła się kometa, nad Warszawą zaś widywano w obłokach mogiłę i krzyż ognisty.

Z woli przeważającej większości wyborców prezydentem RP został Bartłomiej Czop. Dotychczasowy prezydent Kazimierz Czechmeszyński i jego zwolennicy są tym faktem wstrząśnięci. Bartłomiej Czop zaś bardzo szybko pokazuje, na co go stać. Z jednakową determinacją i prostactwem rozwiązuje problemy wewnętrzne i zewnętrzne. Przestępców pozbywa się, każąc ich niby to przypadkiem zamordować. Bezrobocie likwiduje zatrudniając ludzi przy budowie muru na granicy wschodniej. Zrywa stosunki z Niemcami, Rosją i Stanami Zjednoczonymi, łamiąc układy swego poprzednika i własne. Nie przebierając w środkach, dąży do ustanowienia „oświeconej dyktatury”.

2007: Macbeth

2007: Macbeth

Telewizyjna wersja spektaklu TR Warszawa, pokazywanego w zimnej, „roboczej”, industrialnej przestrzeni – w starej, fabrycznej hali Waryńskiego w Warszawie. (Premiera odbyła się w maju 2005 roku.)

Reżyser Grzegorz Jarzyna wykorzystał tekst w tłumaczeniu Stanisława Barańczaka. W spektaklu nawiązuje m.in. do wojny, politycznych rozgrywek. Inspirację stanowiła także „Odyseja kosmiczna” Stanleya Kubricka.

„Poprzednicy Jarzyny przenosili akcję tragedii we współczesność, w której żołnierze wracają z pola walki psychicznie poranieni, a przemoc przelewa się z telewizorów w codzienne życie. Żaden jednak nie aktualizował »Makbeta« tak radykalnie jak Jarzyna. Młody reżyser nie tylko przebrał wojska Duncana w amerykańskie mundury, zaadaptował też tekst i napisał nowe sceny, które umiejscowiły akcję w realiach wojny z islamskim terroryzmem. Makbet i Banko zabijają wrogów na progu meczetu, Duncan kieruje akcją z bunkra dowodzenia, a Wiedźma, która przepowiada Makbetowi przyszłość, ma twarz zakrytą czadorem. Rok 2007 w tytule ma sugerować, że rzecz dzieje się w niedalekiej przyszłości, ale ten świat jest nam doskonale znany. Nie tylko z telewizji, bo Jarzyna nawiązał też do obrazu wojny z Hollywood. Surowe wnętrza dawnej hali fabrycznej zmienił w wielki plan filmowy, który publiczność obserwuje z wysokich trybun. Sceny walki rozgrywane są naturalistycznie, z wykorzystaniem efektów pirotechnicznych, po betonowej podłodze spływa krew, a nad głowami słychać łoskot helikopterów” – pisał w recenzji Roman Pawłowski.

Stylizacja ma przewrotny charakter – reżyser wykorzystuje hollywoodzkie schematy, by obnażyć ciemną stronę amerykańskiej mitologii wojennej. Makbet początkowo jest kimś w rodzaju Rambo – żołnierza, który wbrew przełożonym realizuje ryzykowną misję. Ale zamiast patriotycznego happy endu z gwiaździstym sztandarem w tle, na scenie rośnie stos trupów. Raz uruchomiona machina przemocy działa coraz szybciej i coraz skuteczniej. Skoro można bezkarnie zabijać w walce, dlaczego nie robić tego we własnym domu? Skoro można zabijać mężczyzn, dlaczego nie kobiety i dzieci?

Reżyseria: Grzegorz Jarzyna
Scenografia: Stephanie Nelson
Muzyka: Abel Korzeniowski

Obsada: Aleksandra Konieczna, Małgorzata Hajewska-Krzysztofik/Danuta Stenka, Cezary Kosiński, Tomasz Tyndyk, Jacek Poniedziałek/Roman Gancarczyk, Waldemar Kownacki/Mirosław Zbrojewicz, Michał Żurawski, Piotr Głowacki, Eryk Lubos/Hubert Zduniak, Jan Drawnel, Christian Emany, Tomasz Karolak/Piotr Rogucki.

33 omdlenia

33 omdlenia

Telewizyjna wersja przedstawienia z Teatru STU w Krakowie (premiera w styczniu 1994). Na spektakl składają się trzyminiatury dramatyczne: „Oświadczyny”,„Niedźwiedź”,„Jubileusz”, połączone fragmentami „Łabędziego śpiewu” i „Rozmowy o teatrze” Antoniego Czechowa (1860-1904).

Mistrzowsko rozegrane scenki łączy też ta sama obsada i elementy scenografii, sugerujące związek pomiędzy poszczególnymi historyjkami. Każdy z wykonawców pojawia się w trzech wcieleniach. Zbigniew Zapasiewicz jest niezgułowatym starającym się w „Oświadczynach”, dziarskim, krzepkim jak „Niedźwiedź” oficerem w stanie spoczynku i schorowanym, okutanym w szale, żałosnym, ale wcale niegłupim urzędnikiem bankowym w „Jubileuszu”.

Leon Charewicz także gra postaci diametralnie różniące się wyglądem i temperamentem. Jest porywczym tatusiem podstarzałej panny na wydaniu, gamoniowatym, spłoszonym sługą fertycznej wdowy i czarującym, lubiącym zadawanie szyku bankowcem-jubilatem.

Olga Sawicka również zmienia się nie dopoznania – jako mało urodziwa a wielce kłótliwa panna, poetyczna wdowa skrywająca pod głęboką żałobą ognisty temperament i jako żona, która gadulstwem, jękami i krzykiem potrafi wszystkich wykończyć, ale też wszystko załatwić.

Elementem dodatkowo spajającym trzy utwory dramatyczne są monologi Starego Aktora. W pustym teatrze, na widowni i za kulisami, Krzysztof Stelmaszyk ucharakteryzowany na stojącego nad grobem starca snuje rozważania o kondycji aktora, teatrze i życiu artysty. Z rozrzewnieniem wspomina dawne, dobre czasy, gdy ze sceny płynęły słowa pełne szlachetności,mądrości i pasji, a widz, patrząc na pełną ekspresji grę, ronił łzy albo czuł mróz wędrujący po kościach. Dzisiejsi dramaturdzy i aktorzy, jego zdaniem, ledwie odwzorowują realne postaci i sytuacje, podczas gdy publiczność ma „podziurki w nosie” tego, co i tak zna z życia.

51 minut

51 minut

Sztuka Jarosława Świerszcza występującego pod literackim pseudonimem Ingmar Villqist. Najpopularniejszy dziś młody polski dramatopisarz, z wykształcenia historyk sztuki, wykładowca warszawskiej ASP, podobnie jak w innych swoich sztukach, tak i tu wyraźnie inspiruje się skandynawskim stylem pisania dla teatru: powściągliwym, a jednocześnie pulsującym emocjami, z przeszłością stopniowo wyłaniającąsię spomiędzy kolejnych kwestii.

„51 minut” to przejmująca, ale dalekaod taniego sentymentalizmu opowieść o spotkaniu matki i syna, którzy nie widzieli się od kilku lat. Jerg, chłopak z małej, rybackiej wioski, wyjechał na studia do dużego miasta, przez cały czas nauki nie kontaktował się z rodzicami, pochłaniały go własne sprawy. Nieoczekiwanie zadzwonił, prosząc ich o przyjazd. Pokonując dziesiątki kilometrów, matka przyjechała do niego, zwożąc całą torbę wiktuałów.

Ale Jerg nic już nie je. Jest bardzo słaby, z największym trudem się porusza, niemal nic nie widzi, straciłw łosy. AIDS poczynił ogromne spustoszenia w jego organizmie, lekarstwa nic pomogły, zresztą zostały po nich już tylko dziesiątki pustych pudełeczek. Chłopak umiera, ale przed śmiercią chciał jeszcze zobaczyć bliskich.

?... Zapytał czas

?... Zapytał czas

Nastrojowe widowisko, z pięknymi rolami Joanny Szczepkowskiej, Zofii Kucówny i Janusza Michałowskiego, jest propozycją tzw. teatru familijnego.

Jest to telewizyjna adaptacja powieści Krystyny Siesickiej opowiadająca sentymentalną, „kryminalną” historię trzypokoleniowej rodziny.

Rzecz się dzieje współcześnie, w małym miasteczku.

ABC

Aż chce się żyć

Aż chce się żyć

Sztuka Anny Adamowicz-Kędzierskiej w reżyserii Izabelli Cywińskiej. Spektakl z 2000 roku.

(A)pollonia, cz. 2

(A)pollonia, cz. 2

Słynny spektakl Krzysztofa Warlikowskiego przygotowany dla Teatru Nowego w Warszawie.

(A)pollonia, cz. 1

(A)pollonia, cz. 1

Słynny spektakl Krzysztofa Warlikowskiego przygotowany dla Teatru Nowego w Warszawie.

POKAŻ WIĘCEJ

DEF

Dzieje grzechu

Dzieje grzechu

Dokonana przez Radosława Paczochę adaptacja powieści Stefana Żeromskiego. Rejestracja wyreżyserowanego przez Michała Kotańskiego spektaklu Teatru im. S. Żeromskiego w Kielcach.

Dom kobiet, reż. W. Saniewski

Dom kobiet, reż. W. Saniewski

Sztuka Zofii Nałkowskiej w reżyserii i adaptacji Wiesława Saniewskiego. Premiera 7 marca 2016 w TVP1.

Damy i huzary, reż. K. Janda

Damy i huzary, reż. K. Janda

Jedna z najsłynniejszych komedii Aleksandra Fredry w reżyserii i adaptacji Krystyny Jandy.

POKAŻ WIĘCEJ

GHI

Goła Baba

Goła Baba

Autorski monodram Joanny Szczepkowskiej.

Gdzie ty idziesz, dziewczynko?

Gdzie ty idziesz, dziewczynko?

Rejestracja widowiska zrealizowanego w Muzeum Powstania Warszawskiego z bezpośrednim udziałem publiczności.

Hamlet, reż. G. Doran

Hamlet, reż. G. Doran

Telewizyjna wersja przedstawienia, które miało premierę w Royal Shakespeare Company w 2008 roku w reżyserii Gregory Dorana. Premiera w BBC w 2009 roku.

POKAŻ WIĘCEJ

JKL

Król Edyp, reż. G. Holoubek

Król Edyp, reż. G. Holoubek

Klasyczna tragedia Sofoklesa w reżyserii Gustawa Holoubka. Spektakl miał premierę w marcu 2004 roku w Teatrze Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie. Premiera telewizyjna odbyła się w grudniu 2005 roku.

Ludzie i anioły

Ludzie i anioły

Sztuka współczesnego rosyjskiego satyryka i scenarzysty Wiktora Szenderowicza w reżyserii Wojciecha Adamczyka. Spektakl Teatru Współczesnego w Warszawie. Premiera na żywo 18 kwietnia 2016 roku.

Koronacja

Koronacja

Sztuka Marka Modzelewskiego w reżyserii Sebastiana Chondrokostasa. Spektakl z 2015 roku zrealizowany w ramach projektu Teatroteka w Wytwórni Filmów Fabularnych i Dokumentalnych.

POKAŻ WIĘCEJ

MNO

Motyl na antenie

Motyl na antenie

Jednoaktówka Vaclava Havla w reżyserii Wandy Laskowskiej. Spektakl z 1968 roku.

Mistrz i Małgorzata

Mistrz i Małgorzata

Spektakl Artura Tyszkiewicza według Michaiła Bułhakowa. Telewizyjna rejestracja przedstawienia Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie.

Made in Poland

Made in Poland

Autorski spektakl Przemysława Wojcieszka. Dokonana w 2005 roku rejestracja przedstawienia Teatru im. H. Modrzejewskiej w Legnicy.

POKAŻ WIĘCEJ

PRS

Światło w nocy

Światło w nocy

Spektakl zrealizowany przez Krzysztofa Czeczota na podstawie sztuki Macieja Karpińskiego.

Śluby panieńskie, reż. J. Englert

Śluby panieńskie, reż. J. Englert

Jedna z najsłynniejszych komedii Aleksandra Fredry w wersji przygotowanej przez Jana Englerta w Teatrze Narodowym w Warszawie.

Podróż do Wenecji

Podróż do Wenecji

Sztuka norweskiej pisarki Bjorg Vik w reżyserii Janusza Majewskiego. Spektakl z 1996 roku.

POKAŻ WIĘCEJ

TUW

Volpone albo lis

Volpone albo lis

Komedia Bena Jonsona w reżyserii Grzegorza Warchoła. Spektakl z 2006 roku.

Wygnańcy

Wygnańcy

Spektakl oparty na autobiograficznej sztuce Jamesa Joyce'a. Przedstawienie w reżyserii Kazimierza Kutza miało premierę w 1988 roku.

Wierny robot

Wierny robot

Adaptacja fantastyki Stanisława Lema w reżyserii Janusza Majewskiego. Spektakl z 1961 roku.

POKAŻ WIĘCEJ

XYZ

Zakład Doświadczalny Solidarność

Zakład Doświadczalny Solidarność

Sztuka Szymona Bogacza w reżyserii Adama Sajnuka zrealizowana została w ramach projektu Teatroteka w Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych.

Żyd

Żyd

Sztuka Artura Pałygi w reżyserii Anety Groszyńskiej-Liweń. Spektakl zrealizowany w 2015 roku w ramach projektu Teatroteka w Wytwórni Filmów Fabularnych i Dokumentalnych.

Żegnaj, Judaszu

Żegnaj, Judaszu

Sztuka Ireneusza Iredyńskiego w reżyserii Jolanty Słobodzian. Spektakl z 1980 roku.

POKAŻ WIĘCEJ

123

10 pięter

10 pięter

Sztuka Cezarego Harasimowicza w reżyserii WitoldA Adamka. Spektakl z 2000 roku.

19. południk

19. południk

Autorski spektakl Juliusza Machulskiego z 2003 roku.

51 minut

51 minut

Sztuka Ingmara Villqista w reżyserii Łukasza Barczyka. Spektakl z 2003 roku.

POKAŻ WIĘCEJ